W pismach protestacyjnych kierowanych do gmin, w których inwestorzy chcą budować fermy przemysłowe, mieszkańcy wskazują często na problem spadku wartości domów, z chwilą gdy obok powstają duże fermy świń czy kur. Można jednak odnieść wrażenie, że przez włodarzy ten argument nie był dotąd traktowany poważnie.
![](https://stopfermom.panel-wp.ok.k8s.dance/wp-content/uploads/sites/2/2024/07/51261305302_fdac0394f5_k-1024x706.jpg)
W tym artykule postaramy się przedstawić zagadnienie wpływu przemysłowej produkcji zwierzęcej na lokalny rynek nieruchomości opierając się na opinii rzeczoznawcy majątkowego sporządzonej dla gminy Kluczbork-Osada w powiecie żuromińskim, a także na zagranicznych badaniach i raportach analizujących ten sam problem.
![](https://stopfermom.panel-wp.ok.k8s.dance/wp-content/uploads/sites/2/2024/07/Zrzut-ekranu-2024-07-5-o-09.31.28-1024x504.png)
Spadek wartości nieruchomości
Rzeczoznawca majątkowy Jakub Sykurski w swojej opinii wskazuje, że w promieniu 1 km fermy drobiu w Kozielsku doprowadziły do spadku wartości nieruchomości aż o 80%, w stosunku do wartości jaką osiągają nieruchomości położone 2 kilometry od takich instalacji. W praktyce oznacza to, że domy w tej okolicy są bezwartościowe. Przy takim spadku trudno sobie wyobrazić sprzedaż domu i kupno mieszkania w mieście. Dom warty 400 tysięcy po powstaniu obok fermy wyceniony byłby na jedynie 80 tysięcy, co nie wystarczy nawet na kupno kawalerki.
Przypomnijmy, że w podobnych badaniach przeprowadzonych kilka lat temu w miejscowościach, w których ulokowane były duże fermy norek, spadek wartości domów w okolicy wynosił między 30 a 50%. Warto tu podkreślić, że sąsiedztwo ferm futrzarskich należy do szczególnie uciążliwych ze względu na warunki hodowli. Norki separowane są w klatkach znajdujących się pod zadaszeniem. Na fermach nie ma więc żadnej bariery zapachowej chroniącej okolicznych mieszkańców przed odorem podawanego norkom mięsa i ryb rozkładających się latem na słońcu. A jednak nawet te fermy obniżają wartość domów w mniejszym stopniu, niż duże przemysłowe kurniki.
![](https://stopfermom.panel-wp.ok.k8s.dance/wp-content/uploads/sites/2/2024/07/Zrzut-ekranu-2024-07-5-o-09.33.22-1024x638.png)
![](https://stopfermom.panel-wp.ok.k8s.dance/wp-content/uploads/sites/2/2024/07/Zrzut-ekranu-2024-07-5-o-09.32.25-1024x606.png)
Przykłady z zagranicy
Podobne analizy wpływu ferm przemysłowych na wartość nieruchomości były przeprowadzone wielokrotnie w Stanach Zjednoczonych, gdzie narodził się ten model produkcji. Przykładowo w Missouri, wartość gruntów w promieniu trzech mil od ferm spada średnio o 112 dolarów amerykańskich na akr. W badaniach przeprowadzonych w Iowa wartości nieruchomości spadały o 40% w promieniu 0,5 mili od fermy, o 30% w odległości jednej mili, o 20% w odległości 1,5 mili, a o 10% w odległości dwóch mil. Badania cytowane przez Dakota Rural Action wykazały, że nieruchomości w promieniu 3 mil od ferm przemysłowych tracą na wycenie 6,6%, a nieruchomości w promieniu 0,10 mili od ferm (160 metrów) tracą aż do 88% swojej wartości.
![](https://stopfermom.panel-wp.ok.k8s.dance/wp-content/uploads/sites/2/2024/07/50271336467_7fea359cc3_k-1024x576.jpg)
Wpływ na zdrowie publiczne i demografię gmin
Fermy przemysłowe emitują szereg zanieczyszczeń, które mają negatywny wpływ na zdrowie mieszkańców. W analizowanej gminie Kuczbork-Osada, gdzie znajdują się dwa kompleksy należące do jednego inwestora, obejmujące łącznie 38 kurników, odnotowano ponadprzeciętną śmiertelność z powodu chorób układu krążenia, nowotworów oraz chorób układu oddechowego. Analiza demograficzna rzeczoznawcy wykazuje również, że w latach 2002-2022 liczba ludności w gminie spadła o 15,8%, co również może być wynikiem niekorzystnych warunków życia związanych z sąsiedztwem ferm.
![](https://stopfermom.panel-wp.ok.k8s.dance/wp-content/uploads/sites/2/2024/07/52686889358_155360c007_k-1024x683.jpg)
Ekspansja ferm a lokalna gospodarka
Jak podkreśla Jakub Sykurski w swojej opinii nt. wpływu instalacji do chowu drobiu na mieszkańców gminy Kuczbork-Osada, rozwój ferm przemysłowych prowadzi do koncentracji gruntów w rękach dużych podmiotów, co skutkuje likwidacją małych i średnich gospodarstw rolnych oraz miejsc pracy w rolnictwie. Ponadto, fermy przemysłowe wpływają negatywnie na inne formy przedsiębiorczości, takie jak agroturystyka, ze względu na niekorzystne warunki środowiskowe i uciążliwość zapachową.
![](https://stopfermom.panel-wp.ok.k8s.dance/wp-content/uploads/sites/2/2024/07/51261305027_aa14bdd800_k-1024x683.jpg)
Wnioski
Rozwój ferm przemysłowych ma wielowymiarowy negatywny wpływ na lokalne społeczności, który trudno dalej uzasadniać zyskami z eksportu czy frazesami o bezpieczeństwie żywnościowym. Spadek wartości nieruchomości, pogorszenie stanu zdrowia mieszkańców, leki w wodach gruntowych i glebach, antybiotyki w wodzie pitnej, trwałe zanieczyszczenie środowiska oraz likwidacja małych gospodarstw to tylko niektóre z konsekwencji tego zjawiska.
![](https://stopfermom.panel-wp.ok.k8s.dance/wp-content/uploads/sites/2/2024/07/53610832199_747807db9c_k-1024x683.jpg)
Niestety na chwilę obecną rząd nie robi nic aby rozwiązać problem ekspansji ferm. Mimo przedwyborczych obietnic rozwiązania problemu, nadal nie mamy ustawy odległościowej czy odorowej, fermy nadal powstają na WZ-tkach, a nie wyłącznie na podstawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, o co od lat zabiega strona społeczna i samorządy. Tymczasem inwestorzy, świadomi, że do końca 2025 wszystkie gminy powinny mieć już plany ogólne, od kilku miesięcy bombardują gminy wnioskami o zgody na budowę nowych ferm.
Wydaje się, że jedyne, co pozostaje dziś mieszkańcom żyjącym obok przemysłowych kurników i chlewni, to roszczenia planistyczne – pozwy odszkodowawcze kierowane do inwestorów i gmin, które zgadzały się na takie instalacje umieszczając je wbrew woli mieszkańców w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.